ग्रामपंचायत केसलवाडा पवार गावाच्या सुरुवातीला एक सुंदर व माहितीपूर्ण गावाचा नकाशा लावण्यात आलेला आहे. या नकाशामध्ये गावातील प्रमुख रस्ते, शासकीय इमारती, शाळा, अंगणवाडी, विहिरी, मंदिर, जलसाठे, कचरा विलगीकरण केंद्र व इतर महत्त्वाच्या ठिकाणांची स्पष्ट मांडणी केलेली आहे. गावात येणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीस मार्गदर्शन मिळावे, तसेच गावाची रचना व योजना सहज समजावी, या उद्देशाने नकाशा तयार करण्यात आला आहे. नकाशा हे केवळ माहितीचे साधन नसून, गावाच्या प्रगतीची आणि नियोजनाची एक सकारात्मक झलक दर्शवणारा स्वागतबोर्ड आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा पवार गावाच्या सुरुवातीला आणि शेवटी भव्य असा प्रवेशद्वार उभारण्यात आलेला आहे, जो गावाची ओळख आणि सांस्कृतिक वैभव अधोरेखित करतो. या प्रवेशद्वारावर सुंदर रचना, आकर्षक रंगसंगती आणि प्रेरणादायी संदेश लिहिलेले असून, गावात येणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला स्वागताची जाणीव करून देतो. हा प्रवेशद्वार गावाच्या सौंदर्यात भर घालतो आणि एकता, स्वच्छता व ग्रामीण संस्कृतीचे प्रतीक म्हणून उभा आहे. गावाचा हा प्रवेशद्वार केवळ भौगोलिक सीमाच दर्शवत नाही, तर तो गावातील एकतेचा, प्रगतीचा आणि आत्मसन्मानाचा अभिमानास्पद परिचय आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा पवारने गावाच्या सुरुवातीला सोस खड्डा तयार करून एक महत्त्वपूर्ण पर्यावरणपूरक पाऊल उचलले आहे. या खड्ड्याचा उपयोग पावसाचे किंवा सांडपाण्याचे नैसर्गिक रीतीने जमिनीत झिरपण करण्यासाठी होतो, ज्यामुळे पाणी साचत नाही आणि आसपासचा परिसर स्वच्छ व आरोग्यदायी राहतो. पावसाळ्यात रस्त्यांवर होणारे नुकसान आणि चिखल टाळण्यासाठी हा सोखता खड्डा अत्यंत प्रभावी ठरतो. ही यंत्रणा जलसंधारण आणि शाश्वत ग्रामविकासाचा एक उत्तम उदाहरण म्हणून उभी आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा पवार गावाच्या सुरुवातीला खुर्शीपार जलाशयाचा कालवा (कॅनल) वाहत असून, तो गावासाठी अत्यंत महत्त्वाचा पाण्याचा स्रोत आहे. या कालव्याच्या माध्यमातून शेतीसाठी आवश्यक असलेले सिंचनाचे पाणी उपलब्ध होते, ज्यामुळे शेतकरी वर्गाचा मोठा फायदा होतो. पावसाळ्यानंतर जलाशयातून पाण्याचा नियमित पुरवठा होत असल्याने शेती उत्पादनात वाढ होते आणि जलसंपत्तीचा योग्य वापर सुनिश्चित होतो. हा कालवा गावाच्या शेतीप्रधान जीवनशैलीला आधार देणारा असून, तो जलव्यवस्थापन आणि ग्रामीण विकासाचे एक महत्त्वाचे उदाहरण आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा पवार गावामध्ये सुरुवातीपासून ते शेवटपर्यंत रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना सुंदर वृक्षारोपण करण्यात आलेले आहे, ज्यामुळे संपूर्ण रस्ता हरित आणि आकर्षक दिसतो. या वृक्षांमुळे गावात शुद्ध हवा, छाया आणि पर्यावरणीय संतुलन राखले जाते. उन्हाळ्यात या झाडांची सावली प्रवाशांना आरामदायी वाटते, तर पावसाळ्यात मातीची धूप थांबविण्यास मदत होते. वृक्षारोपणामुळे गावात सौंदर्य वाढले असून, पर्यावरण रक्षणासाठी ही एक सकारात्मक पायरी ठरली आहे. या उपक्रमातून ग्रामस्थांमध्ये निसर्गाविषयी जागरूकता निर्माण झाली असून, केसलवाडा पवार हे हरित गावाच्या दिशेने एक उत्तम उदाहरण ठरते.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारच्या कार्यालयासमोर गौरवदर्शक भिंत फलक उभारण्यात आलेला आहे, जो गावाच्या विविध यशस्वी उपक्रमांचा आणि सन्मानांचा प्रतीक आहे. या भिंतीवर ग्रामपंचायतीने वेळोवेळी मिळवलेले पुरस्कार, मान्यतापत्रे, योजना कार्यान्वयनातील यशोगाथा, तसेच गावातील उल्लेखनीय प्रगतीचे दाखले समाविष्ट आहेत. हा फलक पाहणाऱ्याला गावाच्या प्रगतीचा, सहभागात्मक विकासाचा आणि स्वयंपूर्णतेच्या दिशेने वाटचाल करत असलेल्या ग्रामपंचायतीचा अभिमान वाटतो. ग्रामस्थांमध्ये प्रेरणा निर्माण करणारा आणि नव्या पिढीला सामाजिक योगदानासाठी प्रोत्साहित करणारा हा गौरवदर्शक भिंत फलक म्हणजे गावाच्या आत्मसन्मानाचे प्रतीक ठरतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारने गावाच्या सुरुवातीपासून ते शेवटपर्यंत रस्त्याच्या कडेला ठिकठिकाणी कचरा कुंड्या बसविल्या आहेत, जेणेकरून नागरिकांना कचरा योग्य ठिकाणी टाकता यावा आणि गावात स्वच्छता टिकवता यावी. या कुंड्या ओला व सुका कचरा वेगळा करण्यासाठी वेगवेगळ्या रंगात ठेवण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे कचऱ्याचे वर्गीकरण व नंतरचे व्यवस्थापन सुलभ होते. हा उपक्रम ग्रामस्वच्छतेच्या दृष्टीने अत्यंत प्रभावी ठरला असून, गावात घाण, दुर्गंधी आणि रोगराई टाळण्यास मदत झाली आहे. ग्रामपंचायतीचा हा स्वच्छ भारत मिशनशी सुसंगत असलेला उपक्रम इतर गावांसाठी आदर्शवत ठरतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा पवार अंतर्गत उभारण्यात आलेले कचरा विलगीकरण केंद्र हे स्वच्छता आणि पर्यावरण रक्षणाच्या दृष्टीने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. या केंद्रात गावातील ओला व सुका कचरा वेगवेगळा करून त्याचे शास्त्रशुद्ध व्यवस्थापन केले जाते. यामुळे गावात स्वच्छतेचा दर्जा वाढला असून रोगराईला आळा बसला आहे. तसेच, पुनर्वापरासाठी उपयोग होणारा कचरा वेगळा करून पर्यावरणपूरक उपाययोजना राबविल्या जात आहेत. ग्रामपंचायतीच्या पुढाकाराने व स्थानिक नागरिकांच्या सहकार्याने हे केंद्र कार्यान्वित झाले असून, गावात स्वच्छ, निरोगी आणि टिकाऊ जीवनशैली निर्माण करण्याच्या दृष्टीने हे एक आदर्श उपक्रम ठरत आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार गावामधील विविध ठिकाणी भिंतींवर थोर पुरुषांचे चित्रण करण्यात आले असून, या भित्तीचित्रांमधून सामाजिक, शैक्षणिक, आणि सांस्कृतिक मूल्यांची प्रेरणा दिली जाते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, छत्रपती शिवाजी महाराज, महात्मा गांधी, सावित्रीबाई फुले यांसारख्या महामानवांचे चित्रण केल्यामुळे गावकऱ्यांमध्ये राष्ट्रप्रेम, स्वच्छता, शिक्षण आणि समता यांसारख्या मूल्यांचा प्रसार होत आहे. ही भित्तीचित्रे केवळ सौंदर्यवृद्धीचे साधन नसून, नव्या पिढीसाठी एक शिकवण आणि प्रेरणास्थान आहेत. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम ग्रामीण कलाशैली आणि सामाजिक जागरूकतेचा सुंदर संगम ठरतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारमध्ये “एक गाव एक कार्यक्रम” या उपक्रमांतर्गत सामाजिक एकता, पर्यावरण संवर्धन व सांस्कृतिक जपणूक यांचा सुंदर संगम साधला जातो. या उपक्रमातून “एक गाव एक गणेशोत्सव”, “एक गाव एक जलसा”, अशा एकत्रित सण-उत्सवांचे आयोजन केले जाते, ज्यामध्ये संपूर्ण गावकऱ्यांचा सहभाग असतो. या माध्यमातून व्यर्थ खर्च टाळून समाजात बंधुभाव वाढतो, पर्यावरणपूरक पद्धतीने उत्सव साजरे होतात आणि गावामध्ये स्नेह, अनुशासन व सामूहिक जबाबदारीची भावना निर्माण होते. “एक गाव एक कार्यक्रम” हे ग्रामविकासासाठीचा एक प्रेरणादायी आणि अनुकरणीय मॉडेल ठरत आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारमध्ये व्यायामशाळेची सुविधा उपलब्ध असून, ती गावातील युवकांसह सर्व वयोगटातील नागरिकांसाठी आरोग्य सुधारण्याचे एक प्रभावी माध्यम ठरली आहे. या व्यायामशाळेमध्ये शारीरिक तंदुरुस्ती वाढवण्यासाठी आवश्यक साधनसामग्री उपलब्ध असून, नियमित व्यायामाची सवय लागून आरोग्यदायी जीवनशैलीला चालना मिळते. गावातील युवकांमध्ये क्रीडा व शारीरिक विकासाबाबत जागरूकता वाढवणे, स्पर्धात्मक खेळांमध्ये सहभागासाठी तयार करणे हेही या उपक्रमाचे उद्दिष्ट आहे. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम गावाच्या सर्वांगीण विकासात एक सकारात्मक पाऊल मानला जातो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारमध्ये तलाठी कार्यालयाच्या नव्या इमारतीचे भूमिपूजन नुकतेच उत्साहात पार पडले असून, हे गावासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरले आहे. या कार्यालयामुळे जमिनीचे नोंदणी व्यवहार, ७/१२ उतारे, फेरफार, प्रमाणपत्रे आदी प्रशासनिक सेवा गावातच सहज उपलब्ध होणार आहेत. यामुळे ग्रामस्थांना तालुक्याच्या ठिकाणी वारंवार जाण्याची गरज भासणार नाही, वेळेची आणि पैशांची बचत होणार आहे. स्थानिक पातळीवरच शासकीय सेवा मिळाल्यामुळे पारदर्शकता आणि कामकाजाची गती वाढणार असून, हा उपक्रम ग्रामीण प्रशासन सुलभ करण्याच्या दृष्टीने एक सकारात्मक व स्वागतार्ह टप्पा आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे जागतिक महिला दिनाचे औचित्य साधून एक भव्य कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. या कार्यक्रमामध्ये गावातील महिलांचे योगदान, कर्तृत्व आणि सामाजिक सहभाग यांचा गौरव करण्यात आला. विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या महिलांचा सत्कार करण्यात आला तसेच आरोग्य, स्वच्छता, महिलांचे हक्क, स्वयंपूर्णता व बचत गटांच्या माध्यमातून महिला सशक्तीकरण यावर विशेष मार्गदर्शन करण्यात आले. सांस्कृतिक कार्यक्रम, स्पर्धा आणि चर्चासत्रांमधून महिलांना व्यक्त होण्यासाठी व्यासपीठ देण्यात आले. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम गावातील महिलांमध्ये आत्मविश्वास वाढवणारा, प्रेरणादायी आणि सामाजिक परिवर्तनासाठी एक सकारात्मक टप्पा ठरला आहे
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार गावामध्ये स्वातंत्र्य दिन अत्यंत उत्साह, अभिमान आणि देशभक्तिपूर्ण वातावरणात साजरा करण्यात आला. गावातील शाळा, अंगणवाडी, बचत गट, युवक मंडळे आणि ग्रामस्थांच्या सहभागाने संपूर्ण परिसर राष्ट्रभक्तीने उजळून निघाला. सरपंच यांच्या हस्ते ध्वजारोहण करून राष्ट्रध्वजाला सलामी देण्यात आली. शालेय विद्यार्थ्यांनी देशभक्तीपर गीते, नृत्ये, भाषणे सादर केली. त्याचबरोबर स्वच्छता, पर्यावरण आणि ग्रामविकास यांसंदर्भात जनजागृतीपर संदेश देणारे कार्यक्रमही पार पडले. स्वातंत्र्यदिनाचे हे आयोजन गावात राष्ट्रीय भावना वृद्धिंगत करणारे आणि नव्या पिढीत देशप्रेम जागवणारे ठरले.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारमध्ये पाणी स्वच्छतेविषयी जनजागृती निर्माण करण्यासाठी भिंतींवर भित्तीचित्रे रेखाटली गेली आहेत, ज्यामधून शुद्ध पाणी, स्वच्छता आणि जलसंधारण यांचे महत्त्व प्रभावीपणे मांडले गेले आहे. या चित्रांद्वारे नागरिकांमध्ये पाणी वाचवण्याची प्रेरणा दिली जाते, तसेच स्वच्छ पाणी ही आरोग्याची गुरुकिल्ली आहे, याची जाणीव निर्माण केली जाते. यासोबतच गावातील जुन्या विहिरीचे सुशोभीकरण प्रकल्प राबवण्यात आला असून, त्याभोवती संरक्षक भिंत, सजावटीचे रंगकाम आणि स्वच्छता राखण्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम पर्यावरण रक्षण, जलसंवर्धन व सौंदर्यवर्धनाचा उत्कृष्ट नमुना ठरतो आणि गावकऱ्यांमध्ये जबाबदारीची भावना निर्माण करतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे सृष्टी फाउंडेशनच्या सहकार्याने मोफत आरोग्य तपासणी शिबीर आयोजित करण्यात आले. या शिबिराचा उद्देश ग्रामस्थांच्या आरोग्याची तपासणी करून त्यांना वेळेवर योग्य मार्गदर्शन व उपचार मिळवून देणे हा होता. शिबिरामध्ये रक्तदाब, मधुमेह, हिमोग्लोबिन, डोळे तपासणी, बालकांचे आरोग्य व महिलांचे विशेष आरोग्य सल्ला असे विविध तपासणी व सल्ला सत्र आयोजित करण्यात आले. अनुभवी डॉक्टर व आरोग्य सेवकांनी या शिबिरात सहभाग घेतला. या उपक्रमामुळे गावातील अनेक नागरिकांना त्यांच्या आरोग्यविषयी जागरूकता मिळाली तसेच काही गंभीर आजार वेळीच ओळखता आले. सृष्टी फाउंडेशनचा हा उपक्रम ग्रामस्तरावर आरोग्यदायी आणि जबाबदार समाजनिर्मितीसाठी प्रेरणादायी ठरला आहे.
वरील छायाचित्रात केसलवाडा/पवार येथील आंगणवाडी सेविका आंगणवाडीतील मुलांच्या पालकांना शिधा वाटप करताना दिसत आहेत. शासनाच्या पोषण अभियानांतर्गत लहान मुलांच्या आरोग्याची व पोषणाची विशेष काळजी घेण्यासाठी दरमहा शिधा (अन्नधान्य, पोषक साहित्य) वितरित केला जातो. या उपक्रमातून कुपोषणाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आणि मुलांच्या विकासासाठी आवश्यक पोषण पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला जातो. पालकांचा सक्रिय सहभाग, सेविकांचे समर्पित कार्य आणि ग्रामपंचायतीचा पाठिंबा यामुळे हा उपक्रम यशस्वीरीत्या राबवला जात असून, तो ग्रामीण भागातील बालकल्याणासाठी एक महत्त्वपूर्ण योगदान ठरत आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे छत्रपती शिवाजी महाराजांची जयंती मोठ्या उत्साहात आणि अभिमानाने साजरी करण्यात आली. या दिवशी गावात शिवरायांच्या प्रतिमेची पूजा, मिरवणूक, भगवा ध्वज आणि घोषणांनी संपूर्ण वातावरण देशभक्तीने भरून गेले. शालेय विद्यार्थ्यांनी शिवचरित्रावर आधारित भाषणे, नाटिकाही सादर केल्या. शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा प्रसार करत, संविधान, स्वराज्य, न्याय आणि शौर्य यांचे महत्त्व सांगणारे कार्यक्रम राबवण्यात आले. महिलांचा, युवकांचा आणि ग्रामस्थांचा उत्स्फूर्त सहभाग दिसून आला. हा उत्सव गावामध्ये सामाजिक एकता, संस्कृतीचा अभिमान आणि प्रेरणादायी नेतृत्वाच्या स्मरणार्थ दरवर्षी साजरा केला जातो, आणि नव्या पिढीला राष्ट्रप्रेमाची आणि नेतृत्वगुणांची शिकवण देतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे सन २०२२–२३ मध्ये नवी पाण्याची टाकी तयार करण्यात आली, जी गावातील नागरिकांना नियमित, स्वच्छ आणि सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा करण्याच्या दृष्टीने एक महत्त्वपूर्ण पायरी ठरली आहे. या टाकीच्या माध्यमातून जल जीवन मिशन अंतर्गत प्रत्येक घरापर्यंत नळाद्वारे पाणी पोहोचवण्याचा प्रयत्न अधिक प्रभावीपणे राबवता येत आहे. पाण्याची ही सुविधा गावातील जलसंपत्तीचे व्यवस्थापन, आरोग्य सुधारणा आणि जलसंधारणाच्या उपक्रमांना बळकटी देणारी आहे. ग्रामपंचायतीने राबवलेला हा प्रकल्प ग्रामीण विकासातील एक सकारात्मक बदल घडवणारा ठरला आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथील आंगणवाडी केंद्रात डिजिटल टीव्हीची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे, जी लहान मुलांच्या शैक्षणिक आणि बौद्धिक विकासासाठी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा ठरली आहे. या डिजिटल टीव्हीच्या माध्यमातून बालकांना शैक्षणिक गोष्टी, बालगीतं, कथा, रंगांचे ओळखी, आकृती व शब्द शिक्षण यांसारखी माहिती आकर्षक आणि सहज पद्धतीने दाखवली जाते. यामुळे शिकण्याची रुची वाढते आणि मुलांचे एकाग्रता व समज वाढीस लागते. तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने बालशिक्षण अधिक प्रभावी आणि आनंददायी करण्याचा हा उपक्रम आंगणवाडी शिक्षण व्यवस्थेतील एक आदर्श उदाहरण मानला जातो.
तिरुपती विद्यालय व कनिष्ठ कला महाविद्यालय, केसलवाडा/पवार येथे वृक्षारोपणाचा उपक्रम उत्साहात राबवण्यात आला असून, पर्यावरण संवर्धनाची जागरूकता निर्माण करण्याचा हा स्तुत्य प्रयत्न ठरला आहे. या उपक्रमात विद्यार्थ्यांनी, शिक्षकांनी व ग्रामस्थांनी एकत्र येऊन विविध प्रकारची फळझाडे, औषधी वनस्पती व छायादायक वृक्षांचे रोपण केले. वृक्षारोपणाद्वारे परिसरात हरित वातावरण निर्माण होण्यास मदत होणार असून, पर्यावरण संरक्षणाबरोबरच विद्यार्थ्यांमध्ये निसर्गप्रेम, जबाबदारी आणि समाजभान वाढीस लागेल. तिरुपती विद्यालयाचा हा उपक्रम शैक्षणिक क्षेत्रातून पर्यावरण रक्षणासाठी उचललेले महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे नवदांपत्यांनी विवाहानंतर वृक्षारोपण करून पर्यावरण रक्षणाचा अनोखा संदेश दिला. या उपक्रमातून नवविवाहित जोडप्यांनी त्यांच्या नव्या आयुष्याची सुरुवात निसर्गाशी नातं जोडत केली आहे. त्यांनी लावलेले वृक्ष हे केवळ हरित परिसराची वाढ नसून, त्यांच्या प्रेमाच्या, नात्याच्या व जबाबदारीच्या वाढीचेही प्रतीक ठरत आहेत. या माध्यमातून गावामध्ये पर्यावरणपूरक सवयी वाढवण्यास प्रोत्साहन मिळत असून, नवीन पिढीला निसर्गसंवर्धनाचे महत्त्व पटवून देण्याचा एक सकारात्मक प्रयत्न केला जात आहे. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम सामाजिक व पर्यावरणीय दृष्टिकोनातून अत्यंत प्रेरणादायी ठरतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे हर घर जल योजनेअंतर्गत १००% घरांना नळजोडणी प्रदान करण्यात आली आहे, आणि प्रत्येक घरापर्यंत नियमित शुद्ध पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा केला जातो. या योजनेमुळे गावातील महिलांचे पाण्यासाठीचे कष्ट कमी झाले असून, आरोग्यदायी जीवनशैलीस चालना मिळाली आहे. पाणी टाकी, जलशुद्धीकरण यंत्रणा व वेळेवर देखभाल या घटकांमुळे पाण्याची गुणवत्ता उत्तम राखली जाते. ही योजना केवळ पाणीपुरवठ्यापुरती मर्यादित नसून, ती ग्रामविकास, आरोग्य व स्वच्छतेचा आधारस्तंभ ठरली आहे. ग्रामपंचायतीच्या प्रभावी अंमलबजावणीमुळे केसलवाडा/पवार हे “जलसमृद्ध व स्वच्छ गाव” म्हणून पुढे येत आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे कचरा गाडीच्या माध्यमातून दररोज ओला व सुका कचरा घराघरातून गोळा केला जातो, आणि तो पुढे कचरा विलगीकरण केंद्रात नेऊन शास्त्रशुद्ध पद्धतीने वर्गीकरण व प्रक्रिया केली जाते. या सेवेमुळे गावात स्वच्छतेचा दर्जा कायम राखला गेला असून, घनकचऱ्याचे व्यवस्थापन प्रभावीपणे पार पाडले जात आहे. ओला कचऱ्यापासून कंपोस्ट खत तयार करण्यासह, पुनर्वापरायोग्य वस्तू वेगळ्या करून पर्यावरणपूरक कार्यपद्धती अवलंबली जाते. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम स्वच्छ भारत मिशनशी सुसंगत असून, गावकऱ्यांमध्ये स्वच्छतेबाबत जागरूकता व सहभाग वाढवणारा ठरतो.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे वनराई पाटबंधारे तयार करण्यात आले असून, जलसंधारण व भूगर्भ जलपातळी वाढवण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम अत्यंत उपयुक्त ठरला आहे. या पाटबंधाऱ्यांमुळे पावसाचे पाणी थांबवून ते जमिनीत झिरपवले जाते, ज्यामुळे शेतजमिनीतील आर्द्रता टिकून राहते आणि शेतीला पाण्याचा आधार मिळतो. कमी खर्चात आणि ग्रामस्थांच्या सहभागातून तयार झालेला हा उपक्रम म्हणजे जलसंवर्धनाचा आदर्श नमुना आहे. वनराई बंधाऱ्यामुळे केवळ पाणी साठवणच नव्हे तर पर्यावरण संवर्धन, मत्स्य व्यवसाय आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना मिळण्यास मदत होते. ग्रामपंचायतीचा हा उपक्रम शाश्वत विकास आणि जलसंपत्तीच्या जतनासाठी एक प्रेरणादायी पाऊल आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारने १००% कर वसुली साध्य करून संपूर्ण जिल्ह्यात एक आदर्श उपक्रम राबविला आहे. गावातील सर्व नागरिकांनी वेळेवर मालमत्ता कर, पाणीपट्टी, लाईट टॅक्स इत्यादी स्थानिक कर भरून जबाबदार नागरिकत्वाचे दर्शन घडवले आहे. ग्रामपंचायतीच्या सक्रिय प्रयत्नांमुळे आणि जनजागृतीमुळे कर वसुली प्रक्रिया पारदर्शक व प्रभावीपणे पार पडली आहे. या उत्पन्नाचा उपयोग गावातील मूलभूत सुविधा, स्वच्छता, पाणीपुरवठा, रस्ते विकास, आरोग्य व शिक्षण यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये करण्यात येतो. १००% कर वसुली हा केवळ आर्थिक शिस्तीचा दाखला नाही, तर गावाच्या समृद्ध, स्वयंपूर्ण आणि उत्तरदायी प्रशासनाचे प्रतीक आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार गावामध्ये प्रत्येक गल्ली सुसज्ज सिमेंट रस्त्याने विकसित करण्यात आलेली आहे, जी गावाच्या विकासाच्या दृढ बांधणीचे प्रतीक आहे. या सिमेंट रस्त्यांमुळे गावातील वाहतूक अधिक सुलभ व सुरक्षित झाली असून, पावसाळ्यात होणाऱ्या चिखलट परिस्थितीला पूर्णविराम मिळाला आहे. पायाभूत सुविधा मजबूत झाल्यामुळे शाळा, अंगणवाडी, आरोग्य केंद्र व सार्वजनिक ठिकाणी पोहोचणे अधिक सोयीचे झाले आहे. हे रस्ते टिकाऊपणा, सौंदर्य आणि स्वच्छतेचे दर्शन घडवत असून, ग्रामपंचायतीच्या नियोजनबद्ध विकास दृष्टिकोनाचे उत्तम उदाहरण ठरतात. केसलवाडा/पवार गावाची ही प्रगती इतर गावांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे प्रत्येक घरात वैयक्तिक शोषखड्डे तयार करून देण्यात आले आहेत, जे गावाच्या स्वच्छता, आरोग्य आणि पर्यावरण पूरकतेच्या वाटचालीतील महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. या शोषखड्ड्यांमुळे घरातील सांडपाणी रस्त्यावर येत नाही, त्यामुळे गल्लीबोळात स्वच्छता टिकवणे सुलभ झाले आहे. यामुळे पाणी साचून राहणे, रोगराई वाढणे यासारख्या समस्यांना आळा बसला असून, सामाजिक आरोग्य सुधारले आहे. ही सुविधा ग्रामपंचायतीच्या नियोजनबद्ध अंमलबजावणीचा भाग असून, “स्वच्छ गाव, निरोगी गाव” या ध्येयाची प्रचिती देते. अशा सुविधा गावकऱ्यांच्या आरोग्यदृष्टिकोनातून उपयुक्त असून, केसलवाडा/पवार हे हागणदारीमुक्ततेच्या पुढच्या टप्प्यातील उदाहरणीय गाव म्हणून ओळखले जाते.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे १००% कुटुंबांकडे वैयक्तिक शौचालय उपलब्ध असून, ती नियमित वापरात आहेत. ही सुविधा गावाने स्वच्छ भारत मिशनच्या उद्दिष्टांनुसार यशस्वीपणे अंमलात आणली आहे. प्रत्येक कुटुंबाला स्वतंत्र शौचालय मिळाल्यामुळे हागणदारीमुक्त गावाच्या दिशेने प्रभावी वाटचाल झाली आहे. या उपक्रमामुळे महिलांची सुरक्षितता, आरोग्य आणि प्रतिष्ठा वाढली असून, गावात स्वच्छतेबाबत सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले आहे. ग्रामपंचायतीने जागरूकता मोहीम, मदत व मार्गदर्शनाद्वारे लोकांना शौचालय वापराबाबत प्रेरित केले आहे. केसलवाडा/पवार हे वैयक्तिक स्वच्छतेबाबत आदर्श घालून देणारे गाव ठरले आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवारमध्ये सुसज्ज अशी स्मशानभूमी विकसित करण्यात आली असून, तेथे शुद्ध पिण्याच्या पाण्याची सोयही करण्यात आलेली आहे. मृत व्यक्तीच्या अंत्यसंस्काराच्या वेळी येणाऱ्या ग्रामस्थांसाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या असून, त्यामध्ये पाण्याची टाकी, टाकीशी जोडलेली नळविहिरी, बसण्यासाठी बाके व परिसर स्वच्छतेची व्यवस्था केली आहे. ही सुविधा मानवी मूल्ये, सामाजिक जाणीव आणि शाश्वत ग्रामीण विकास यांचे प्रतीक ठरते. अशा प्रकारे, केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतीने सर्वच टप्प्यांवर ग्रामस्थांच्या गरजांचा विचार करून, समाजाभिमुख सेवा व सुविधा निर्माण केल्या आहेत.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे सुसज्ज व भव्य अशी ग्रामपंचायतीची नूतन इमारत आणि सभागृह उभारण्यात आले आहे. या इमारतीत ग्रामपंचायतीचे सर्व प्रशासकीय कामकाज पार पडते. सभागृहामध्ये बैठका, ग्रामसभा, विविध शासकीय व सामाजिक कार्यक्रम, प्रशिक्षण सत्रे आणि जनजागृती उपक्रम नियमितपणे आयोजित केले जातात. आधुनिक रचना, आवश्यक फर्निचर, वीज, पाणी, स्वच्छता आणि डिजिटल सुविधा यामुळे ही इमारत ग्रामस्थांसाठी उपयुक्त आणि सुलभ केंद्र ठरली आहे. केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतची ही इमारत ग्रामविकासाच्या नवदृष्टीचा व पारदर्शक प्रशासनाच्या बांधिलकीचा ठसा आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे कुटुंबात जन्मणाऱ्या मुलींपैकी ८०% पेक्षा अधिक मुली सुकन्या समृद्धी योजनेमध्ये सहभागी आहेत, ही बाब गावातील स्त्रीशिक्षण, आर्थिक साक्षरता आणि महिलासशक्तीकरण याचे उदाहरण ठरते. पालकांमध्ये मुलींच्या भविष्यासाठी बचत करण्याची जाणीव निर्माण झाली असून, या योजनेद्वारे शिक्षण व विवाहासाठी आर्थिक स्थैर्य प्राप्त होत आहे. ग्रामपंचायतीने लोकजागृती, मार्गदर्शन व आवश्यक मदत पुरवून या योजनेचा लाभ अधिकाधिक कुटुंबांपर्यंत पोहोचवला आहे. केसलवाडा/पवार गाव मुलगी वाचवा, मुलगी शिकवा या अभियानाचे यशस्वी प्रतिक ठरले आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे प्लास्टिक बंदी प्रभावीपणे राबवण्यात आली आहे. गावात एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिक वस्तूंवर पूर्णतः बंदी घालण्यात आली असून, त्याऐवजी पर्यावरणपूरक साहित्याचा वापर प्रोत्साहित केला जात आहे. ग्रामस्थांमध्ये जनजागृती, मोहिमा व कडक अंमलबजावणीच्या माध्यमातून ही बंदी यशस्वीपणे लागू करण्यात आली आहे. यामुळे गावात स्वच्छता वाढली असून, कचऱ्याचे व्यवस्थापन अधिक प्रभावी व शाश्वत बनले आहे. प्लास्टिकमुक्त गाव बनवण्याच्या दिशेने केसलवाडा/पवारने एक आदर्श पाऊल उचलले असून, पर्यावरण रक्षणासाठी योगदान दिले आहे.
ग्रामपंचायत केसलवाडा/पवार येथे आजपर्यंत एकही ग्रामसभा तहकूब न होता नियमितपणे पार पाडण्यात आली आहे, ही बाब ग्रामपंचायतीच्या प्रशासकीय शिस्त, पारदर्शकता आणि लोकसहभागाच्या बांधिलकीचे प्रतीक आहे. प्रत्येक ग्रामसभा गावकऱ्यांच्या उपस्थितीत, नियोजनबद्धपणे आणि प्रभावी निर्णय प्रक्रियेसह पार पडते. गावाच्या विकास, योजनांची अंमलबजावणी, निधी वितरण, आणि जनतेच्या समस्या या सर्वांवर चर्चेसाठी ग्रामसभा हा एक मजबूत मंच ठरतो. लोकशाही प्रक्रियेत सातत्य व सहभाग यांचा आदर्श दाखवत केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतीने इतर गावांसमोर एक प्रेरणादायी उदाहरण ठेवले आहे.
केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतीमध्ये प्रत्येक ग्रामसभेच्या आधी स्वतंत्रपणे महिला ग्रामसभा आयोजित केली जाते, ही एक स्तुत्य व लोकशाहीला बळकटी देणारी परंपरा आहे. या महिलाग्रामसभेमध्ये महिलांच्या समस्या, गरजा, आरोग्य, शिक्षण, स्वच्छता, स्वरोजगार व महिला सक्षमीकरणासंदर्भातील मुद्द्यांवर खुलेपणाने चर्चा केली जाते. महिलांचा निर्णयप्रक्रियेत सहभाग वाढवून ग्रामसभेत त्यांच्या सूचना व मागण्या मांडल्या जातात. या उपक्रमामुळे महिलांना स्वतंत्र विचार मांडण्याची संधी मिळते आणि समाजात समानतेची भावना विकसित होते. महिला ग्रामसभा ही सक्षम व संवेदनशील प्रशासनाची ओळख बनली आहे.
केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतीमध्ये गावकऱ्यांच्या एकमताने आणि ग्रामसभेच्या ठरावानुसार दारूबंदी प्रभावीपणे लागू करण्यात आली आहे. या उपक्रमामुळे गावात नशाबंदीची जनजागृती वाढली असून, सामाजिक वातावरण अधिक सुरक्षित, शांत आणि सुसंस्कृत बनले आहे. महिलांची विशेष भूमिका या उपक्रमात असून, त्यांच्या सहभागातून दारूबंदीची अंमलबजावणी अधिक मजबूत झाली आहे. गावात दारूविक्री व सेवन यावर पूर्णतः बंदी घालण्यात आली असून, नियमभंग करणाऱ्यांवर ग्रामस्तरावर कठोर कारवाईची तरतूद आहे. या दारूबंदीमुळे गावातील आरोग्य, सामाजिक संबंध आणि अर्थव्यवस्था सुधारण्यास मोठा हातभार लागला आहे. केसलवाडा/पवार हे नशामुक्तीचा आदर्श गाव म्हणून समोर येत आहे.
केसलवाडा/पवार गावामध्ये आंतरजातीय विवाह सोहळे पार पडले असून, हे गावातील सामाजिक एकोपा, समतेचा संदेश आणि आधुनिक विचारसरणीचे प्रतीक आहे. गावाने जात, धर्म, वर्ग या भेदांपलीकडे जाऊन परस्पर सन्मान व सहिष्णुतेने वागण्याची परंपरा जोपासली आहे. अशा विवाह सोहळ्यांना ग्रामपंचायतीचा सक्रिय पाठिंबा व समाजातील मोठा स्वीकार लाभतो, ज्यामुळे सामाजिक बदल घडवण्यासाठी प्रेरणा मिळते. आंतरजातीय विवाहांमुळे नव्या पिढीमध्ये सामाजिक समरसतेची भावना रुजते आणि गावाची ओळख प्रगतीशील व समतेच्या मूल्यांना मानणारे गाव म्हणून होते.
केसलवाडा/पवार गावामध्ये पर्यावरणपूरक आणि ऊर्जा बचतीसाठी सोलार लाईट्स (सौर दिवे) बसविण्यात आलेले आहेत. या सौर दिव्यांमुळे गावातील रस्ते व सार्वजनिक ठिकाणे रात्रीही उजळलेली राहतात, तसेच वीजेची बचत होते. नवीन तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करत गावाने नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतांचा प्रभावी उपयोग केला आहे. सौर दिवे हे पर्यावरण संरक्षण, खर्चात बचत आणि स्वच्छ ऊर्जा वापराचे आदर्श उदाहरण ठरले आहे. ग्रामपंचायतीच्या या उपक्रमामुळे गावात सुरक्षिततेचा आणि सौंदर्याचा स्तरही वाढलेला आहे, आणि इतर गावांसाठीही हे एक अनुकरणीय पाऊल आहे.
केसलवाडा/पवार गावामध्ये एकूण १०५ बायोगॅस संयंत्रे यशस्वीपणे कार्यरत आहेत, ज्यामुळे गावाने संपूर्ण स्वच्छता, अपशिष्ट व्यवस्थापन आणि हरित ऊर्जा निर्मितीमध्ये एक महत्त्वाचा टप्पा गाठलेला आहे. या संयंत्रांच्या माध्यमातून घरगुती गॅससाठी पर्यायी इंधन उपलब्ध होते, तसेच शेतीसाठी उपयुक्त सेंद्रिय खतही तयार होते. गावकऱ्यांनी स्वयंपाकासाठी बायोगॅसचा वापर करून इंधनावरील खर्चात बचत केली आहे, शिवाय पर्यावरणालाही अनुकूल असे वातावरण निर्माण झाले आहे. ग्रामपंचायतीच्या ही एक हरित व स्वयंपूर्ण ऊर्जा निर्मितीकडे वाटचाल करणारी पुढाकारात्मक योजना आहे, जी इतरगावांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
दि. १७ जून २०२५ रोजी केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतीमध्ये भंडारा जिल्ह्याचे आदरणीय जिल्हाधिकारी श्री. संजय कोलते यांच्या शुभहस्ते ५००० वृक्ष लागवड उपक्रमाची सुरुवात करण्यात आली. हा उपक्रम पर्यावरण संवर्धन, हरित आवरण वाढवणे आणि भावी पिढ्यांसाठी शुद्ध पर्यावरण निर्माण करण्याच्या दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरतो. गावातील शाळा, रस्ते, सार्वजनिक जागा तसेच शेतमालकांच्या बांधावर विविध प्रकारची झाडे लावण्यात आली. या उपक्रमात ग्रामपंचायत, नागरिक, शालेय विद्यार्थी व स्वयंसेवी संस्था यांचा सक्रिय सहभाग होता. केसलवाडा/पवार गावाचा ‘हरितग्राम’ म्हणून उदयास येण्याचा हे एक महत्वाचे पाऊल ठरले आहे.
दि. २६ सप्टेंबर २०२३ रोजी केसलवाडा/पवार गावाने आरोग्य क्षेत्रात एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठत “टी.बी. मुक्त गाव” हा प्रतिष्ठेचा दर्जा प्राप्त केला. हा सन्मान गावातील सततची आरोग्य जनजागृती, प्रभावी तपासणी मोहिमा, उपचार सुविधा आणि ग्रामस्थांचा सक्रिय सहभाग यामुळे शक्य झाला. गावामध्ये नियमित आरोग्य तपासणी शिबिरे, प्रभावी औषधोपचार व त्वरित निदान यंत्रणा उभारली गेली, ज्याचा सकारात्मक परिणाम म्हणजे गावातून क्षयरोगाचे निर्मूलन. या यशस्वी आरोग्य व्यवस्थापनामुळे केसलवाडा/पवार हे इतर गावांसाठी प्रेरणादायी आरोग्यमूलक उदाहरण ठरले आहे.
केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायतीअंतर्गत चालविण्यात येणाऱ्या आंगणवाडी केंद्रामध्ये नियमितपणे लहान मुलांचे लसीकरण करण्यात येते. या उपक्रमामध्ये ० ते ५ वर्ष वयोगटातील बालकांना सरकारी आरोग्य यंत्रणेमार्फत आवश्यक त्या लसी वेळेवर दिल्या जातात, जसे की बीसीजी, पॉलिओ, डिप्थेरिया, कांजिण्या, रुबेला इत्यादी. बालकांच्या आरोग्य संरक्षणासाठी आणि बालमृत्यूदर कमी करण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम अत्यंत महत्त्वाचा आहे. यामध्ये आंगणवाडी सेविका, आरोग्य सेविका आणि माता पालकांचा सक्रिय सहभाग दिसून येतो. या प्रयत्नांमुळे गावातील लहानग्यांचे आरोग्य अधिक सक्षम आणि सुरक्षित बनत आहे.
केसलवाडा पवार गावातील अंगणवाडी केंद्रांमध्ये स्वच्छतेसाठी हँडवॉश स्टेशनची व्यवस्था करण्यात आली आहे. या स्टेशनमुळे लहान मुलांना आणि शिक्षकांना हात स्वच्छ ठेवण्याची सवय लागू शकते. हँडवॉश स्टेशनमध्ये साबण आणि पाण्याची सोय असून, नियमित स्वच्छता राखण्यासाठी प्रशिक्षित कर्मचारी आहेत. यामुळे संसर्गजन्य रोगांचा धोका कमी होईल आणि मुलांमध्ये स्वच्छतेची जाणीव निर्माण होईल. हा उपक्रम गावातील आरोग्य सुधारण्यासाठी आणि बालकांच्या सुरक्षिततेसाठी महत्त्वाचा ठरतो.
केसलवाडा पवार गावातील कचरा विलगीकरण केंद्रात नैसर्गिक गांडूळ खत निर्मिती सुरू आहे. याठिकाणी सेंद्रिय कचऱ्याचा उपयोग करून पर्यावरणपूरक खत तयार केले जाते. गांडूळ खतामुळे शेतकरी आपल्या शेतीसाठी रासायनिक खते न वापरता सुपीक जमीन मिळवू शकतात. केंद्रामध्ये योग्य प्रक्रिया आणि निरीक्षणाद्वारे खताची गुणवत्ता सुनिश्चित केली जाते. हा उपक्रम गावातील शेतकरी आणि पर्यावरणासाठी उपयुक्त ठरतो.
जिल्हा परिषद शाळा, केसलवाडा पवार मध्ये हँडवॉश स्टेशनची सुविधा उपलब्ध आहे. या स्टेशनमुळे विद्यार्थ्यांना नियमितपणे हात स्वच्छ करण्याची सवय लागू होते आणि स्वच्छतेविषयी त्यांची जाणीव वाढते. हँडवॉश स्टेशनमध्ये साबण आणि पाण्याची संपूर्ण सोय असते आणि शिक्षक नियमितपणे यावर देखरेख करतात. यामुळे संसर्गजन्य रोगांचा धोका कमी होतो आणि शाळेतील विद्यार्थ्यांचे आरोग्य सुरक्षित राहते. हा उपक्रम शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठी आणि संपूर्ण शाळा समुदायासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतो.
केसलवाडा पवार गावात कचरा गोळा करण्याची प्रक्रिया व्यवस्थित केली जाते. गावातील कचरा ओला आणि कोरडा असे विभागून गोळा केला जातो. ओला कचरा जैविक प्रकारचा असल्यामुळे त्याचे विलगीकरण करून गांडूळ खत तयार केले जाते. कोरडा कचरा प्लास्टिक, कागद आणि इतर पुनर्वापर करण्यायोग्य वस्तू वेगळ्या डब्यात जमा केल्या जातात. या प्रक्रियेमुळे गाव स्वच्छ राहतो, पर्यावरणाचे संरक्षण होते आणि संसर्गजन्य आजारांचा धोका कमी होतो.
केसलवाडा पवार गावामध्ये ग्रामपंचायतच्या माध्यमातून प्रत्येक घराघरात कचरा पेटी वाटप करण्यात आले आहे. या पेटींचा उपयोग घरातील कचरा वेगवेगळ्या प्रकारे गोळा करण्यासाठी होतो. लोक कचऱ्याचे योग्य प्रकारे वर्गीकरण करून पर्यावरणपूरक पद्धतीने त्याचे निपटारा करतात. ओला कचरा जैविक प्रक्रियेसाठी आणि कोरडा कचरा पुनर्वापरासाठी वेगळा ठेवला जातो. या उपक्रमामुळे गाव स्वच्छ राहते आणि आरोग्यदायी वातावरण निर्माण होते.
केसलवाडा पवार गावातील ग्रामपंचायतच्या उपक्रमाद्वारे महिलांना आणि मुलींना सॅनिटरी पॅड वाटप केले जाते. या उपक्रमामुळे स्वच्छता आणि आरोग्याच्या बाबतीत जाणीव वाढते. सॅनिटरी पॅड नियमितपणे उपलब्ध करून दिल्यामुळे महिलांना सुरक्षित आणि आरोग्यदायी सुविधा मिळते. ग्रामपंचायतच्या कर्मचाऱ्यांकडून पॅडच्या योग्य वापराबाबत मार्गदर्शनही केले जाते. हा उपक्रम गावातील महिला आरोग्य सुधारण्यासाठी आणि स्वच्छता संवर्धनासाठी महत्त्वाचा ठरतो.
जिल्हा परिषद उच्च प्राथमिक शाळा, केसलवाडा पवार यांच्या इमारतीमध्ये रेन वॉटर हार्वेस्टिंगची सोय करण्यात आली आहे. या योजनेद्वारे पावसाचे पाणी साठवून नंतर शाळेच्या गरजांसाठी वापरले जाते. रेन वॉटर हार्वेस्टिंगमुळे पाणी वाचते आणि पाण्याची उपलब्धता सुनिश्चित होते. शाळेतील प्रशासन नियमितपणे याची देखभाल करतात आणि विद्यार्थ्यांनाही पाण्याच्या संवर्धनाबाबत मार्गदर्शन दिले जाते. हा उपक्रम शाळेतील पाणी व्यवस्थापनासाठी आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
केसलवाडा पवार गावातील सार्वजनिक शौचालयामध्ये दिव्यांग व्यक्तींसाठी रॅमवॉकची सुविधा उपलब्ध आहे. या रॅम्पमुळे व्हीलचेअर वापरणाऱ्या लोकांना सहज प्रवेश करता येतो. रॅमवॉक सुरक्षित आणि सोयीस्कर असून दिव्यांग व्यक्तींच्या स्वच्छता सुविधांचा पूर्णपणे लाभ घेता येतो. प्रशासन नियमितपणे याची देखभाल करून सुविधा कायम ठेवते. हा उपक्रम गावातील सर्व नागरिकांसाठी समावेशक आणि उपयुक्त ठरतो.
केसलवाडा पवार गावातील रस्ते नेहमी स्वच्छ ठेवले जातात. ग्रामपंचायत आणि गावकऱ्यांच्या सहकार्याने कचरा गोळा करण्याची नियमित व्यवस्था केली जाते. रस्त्यांवर कचरा न फेकण्याचे नियम पाळले जातात आणि पुनर्वापरयोग्य कचरा योग्य प्रकारे विलग केला जातो. स्वच्छ रस्त्यांमुळे गावाचे वातावरण आरोग्यदायी आणि सुंदर राहते. हा उपक्रम गावातील नागरिकांच्या आरोग्य आणि स्वच्छतेसाठी अत्यंत महत्वाचा आहे.
केसलवाडा पवार गावामध्ये जलसंपत्ती आणि पाणी व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी बंधिस्त गटारे बांधल्या आहेत. या गटारांमुळे पावसाचे पाणी योग्य प्रकारे वाहून जाते आणि रस्त्यांवर पाण्याचा तुषार जमा होत नाही. गटारांमध्ये नियमित देखभाल करून त्यांचे स्वच्छता आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित केली जाते. बंधिस्त गटारे गावातील पाणी नियमनासाठी आणि पूर किंवा पाणी तुटवड्याच्या संकटाचा धोका कमी करण्यासाठी महत्त्वाच्या ठरतात. या उपक्रमामुळे गावातील राहणीमान सुरक्षित आणि स्वच्छ राहते.
केसलवाडा पवार गावात हातपंपजवळ शोषखड्डे केलेले आहेत. या शोषखड्ड्यांमुळे पावसाचे पाणी जमिनीखाली शोषले जाते आणि भूजलसंपत्ती वाढते. शोषखड्ड्यांची नियमित देखभाल करून त्यांची कार्यक्षमता टिकवली जाते. या योजनेमुळे पिण्याचे पाणी आणि शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता सुनिश्चित होते. हा उपक्रम गावातील पाणी व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी महत्त्वाचा ठरतो.
केसलवाडा पवार गावात शेतकऱ्यांसाठी गोबरधन प्रकल्प सुरु आहे, ज्याद्वारे नैसर्गिक खत तयार केले जाते. या प्रकल्पात गोबर आणि इतर जैविक पदार्थांचा उपयोग करून सुपीक खत तयार केले जाते, जे शेतीसाठी पूर्णपणे पर्यावरणपूरक आहे. शेतकरी या खताचा उपयोग करून रासायनिक खते कमी करतात आणि शेतीची उत्पादकता वाढवतात. प्रकल्पाच्या माध्यमातून खताची गुणवत्ता आणि पुरवठा सुनिश्चित केला जातो. हा उपक्रम शेतकऱ्यांच्या आर्थिक आणि पर्यावरणीय फायदेशीरतेसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतो.
केसलवाडा पवार गावाला गेल्या ८ वर्षांपासून हिरव्या गावाचा (ग्रीन व्हिलेज) पुरस्कार मिळत आहे. या यशामागे गावातील स्वच्छता, रस्त्यांची नीटनेटकेपणा, वृक्षारोपण आणि पर्यावरण संवर्धनाचे सातत्यपूर्ण प्रयत्न आहेत. नागरिक आणि ग्रामपंचायत एकत्रितपणे गावातील आरोग्यदायी आणि हरित वातावरण टिकवण्यासाठी कार्य करतात. सातत्यपूर्ण स्वच्छता आणि पर्यावरणपूरक उपक्रमांमुळे गावाला ही ओळख कायम राहते. हा पुरस्कार गावातील सर्व नागरिकांसाठी अभिमानाचा विषय आहे.
केसलवाडा (पवार)
केसलवाडा/पवार ग्रामपंचायत ही "स्मार्ट ग्रामपंचायत, डिजिटल ग्रामपंचायत" या दृष्टिकोनातून कार्यरत असून, पारदर्शक व उत्तरदायी प्रशासन, डिजिटल सेवा, पर्यावरणपूरक उपक्रम, आणि सर्वांगीण ग्रामीण विकास हे आमचे ध्येय आहे. "सशक्त ग्राम, सक्षम प्रशासन" हे ध्येय ठेवून गावाचे स्मार्ट व्हिलेजमध्ये रूपांतर करण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे.
